सेतोपाटी चुनाव विश्लेषण–१: चितवन–३ मा ‘जेनजी लहर’, सोविता अगाडि देखिँदा रेनु दोस्रो स्थानमा
चितवन – घर सुनसान थियो। ढोका खुल्लै। ‘नमस्ते’ भन्दै भित्र छिर्दा भान्सामा चिया पकाउँदै गरेकी २१ वर्षीया सरिना तामाङसँग भेट भयो। यसपालि पहिलो पटक मतदान गर्न लागेकी उनले प्रश्न सकिन नपाउँदै भनिन्, “किन नहाल्ने? जेनजी हो नि म त!”
सरिना जस्तै चितवन–३ मा पहिलो पटक मत हाल्न लागेका धेरै युवा मतदातामा ‘नयाँलाई अवसर’ दिनुपर्ने मनोविज्ञान बलियो देखिएको छ। उनीहरूले विशेषगरी राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा)की उम्मेदवार सोविता गौतम प्रति आकर्षण देखाएका छन्।
९ सय मतदातासँगको कुराकानीपछि निष्कर्ष
तीन दिन लगाएर २८ वटै वडामा पुगेर करिब ९ सय मतदातासँग गरिएको कुराकानीका आधारमा गरिएको विश्लेषण अनुसार:
करिब ४६% मतदाता सोविताको पक्षमा
करिब २३% मतदाता रेनु दाहाल को पक्षमा
करिब १३% मतदाता नेपाली कांग्रेस
करिब ६% मतदाता नेकपा एमाले
करिब ३% मतदाता राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी
करिब ९% अझै अनिर्णीत
(यो कुनै वैज्ञानिक सर्वेक्षण नभई प्रत्यक्ष संवादमा आधारित विश्लेषण हो।)
किन सोवितातर्फ झुकाव?
नयाँ पार्टीप्रति विश्वास – पुराना दलबाट अपेक्षित सुधार नआएको गुनासो।
युवा र कानुनी पृष्ठभूमि – सोविताको कानुनी शिक्षा र संसदमा कानून निर्माणमा भूमिका खेल्न सक्ने क्षमतामाथि विश्वास।
बालेन र रविको प्रभाव – काठमाडौंमा परिवर्तनको प्रतीक मानिएका बालेन शाह र पार्टी सभापति रवि लामिछाने को प्रभाव।
विदेशमा रहेका युवाको सुझाव – प्रवासमा रहेका छोराछोरीले ‘घन्टी’ मा मत हाल्न आग्रह गरेको उल्लेख।
सोविताका कमजोरी के?
क्षेत्रका लागि नयाँ अनुहार भएको आरोप।
जेनजी आन्दोलनसँग जोडिएका हिंसात्मक घटनाबारे उठ्ने प्रश्न।
पार्टी नेतृत्वमाथि लागेको विवादको असर।
रेनुका बलिया पक्ष
भरतपुर मेयरका रूपमा पूर्वाधार विकासमा गरेको कामको कदर।
व्यक्तिगत छवि तुलनात्मक रूपमा सकारात्मक।
तर चुनौती पनि
उनलाई पुष्पकमल दाहाल प्रचण्ड की छोरी (नेपो–बेबी) भनेर आलोचना।
‘स्थानीय कार्यकारी’ भन्दा ‘संसदीय भूमिकामा’ सोविता उपयुक्त भन्ने धारणा।
कांग्रेस–एमाले किन पछाडि?
गठबन्धन राजनीति र बारम्बार चिह्न परिवर्तनले परम्परागत मतदातामा निराशा देखिएको छ। केही मतदाता नेतृत्व परिवर्तनपछि कांग्रेस सुधारिएको तर्क गर्छन्, तर ‘नयाँलाई एकपटक अवसर’ दिने सोच हावी छ। एमालेको जनाधार अझै घटेको देखिन्छ।
अघिल्लो चुनावसँग तुलना
२०७९ मा रास्वपाले संगठन बलियो नभए पनि उल्लेख्य मत पाएको थियो। अहिलेको माहोल, नयाँ लहर र सोविताको व्यक्तिगत प्रभाव जोडिँदा उनी अगाडि देखिएकी छन्।
समग्र चित्र
यदि वर्तमान उत्साह चुनाव दिनसम्म कायम रह्यो भने चितवन–३ मा पहिलो स्थानमा सोविता र दोस्रो स्थानमा रेनु रहने सम्भावना बलियो देखिन्छ।
तर अन्तिम परिणाममा अनिर्णीत मतदाता र अन्तिम समयको समीकरणले केही हदसम्म प्रभाव पार्न सक्छ। चुनावी लहरको अन्तिम परीक्षा भने मतपेटिकामा नै हुनेछ।
