काठमाडौं ।
फागुन २१ गते हुने प्रतिनिधिसभा निर्वाचन आउन अब एक महिना मात्र बाँकी रहँदा नेकपा एमाले गम्भीर दबाबमा पर्न थालेको छ। भदौ २३ र २४ गतेको जेन–जी आन्दोलनमा भएको मानवीय र भौतिक क्षतिको राजनीतिक दोष अझै मेटिन नसक्दा एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओली निर्वाचनको सबैभन्दा चुनौतीपूर्ण घडीमा पुगेका छन्।
उक्त आन्दोलनका बेला सरकारको नेतृत्व गरेका ओलीले गल्ती स्वीकार नगरेको भन्दै निरन्तर आलोचना खेपिरहेका छन्। केही दिनअघि फेसबुकमार्फत १९ मृतकप्रति श्रद्धाञ्जली व्यक्त गरे पनि त्यसले आलोचना मत्थर भएको छैन।
बालेनको प्रवेशले झापा ५ झन् तात्यो
सबैजसो दल एक्लाएक्लै चुनावी मैदानमा उत्रिएको अवस्थामा काठमाडौं महानगरको मेयर पद छाडेर बालेन्द्र साह (बालेन) झापा–५ बाट उम्मेदवार बनेपछि ओलीमाथि दबाब थपिएको छ। सुरक्षित मानिएको क्षेत्रमै बालेनको चुनौती आएपछि ओलीको चुनावी गणित बिग्रिँदै गएको विश्लेषण हुन थालेको छ।
त्यसैबीच एमाले महासचिव शंकर पोखरेल का लागि दाङ–२ पनि सहज देखिएको छैन। २०७९ मा माओवादी नेतृ रेखा शर्मासँग पराजित पोखरेल फेरि उही क्षेत्रमा मैदानमा छन्।
ओलीको सहकार्य खोजी, कांग्रेसले ढोका बन्द
मूल नेतृत्व नै संकटमा पर्ने संकेत देखिएपछि ओलीले केही निर्वाचन क्षेत्रमा भए पनि चुनावी सहकार्य खोज्न थालेका छन्। तर नेपाली कांग्रेस सभापति गगन थापा ले कुनै पनि दलसँग तालमेल नहुने स्पष्ट सन्देश दिइसकेका छन्।
यसपछि ओली नेकपा (माओवादी केन्द्र) र राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (राप्रपा) तर्फ मोडिएको एमाले स्रोतहरूको दाबी छ।
प्रचण्ड पनि दबाबमा, भावुक सन्देश
२२ दलको समर्थन जुटाउँदा पनि अपेक्षित नतिजा नआउने बुझाइपछि प्रचण्ड ले केही दिनअघि भावुक भिडियो सन्देश सार्वजनिक गर्दै आफू प्रधानमन्त्रीको दौडमा नरहेको र नयाँ पुस्ताले नेतृत्व गर्नुपर्ने बताएका थिए। तर रुकुम पूर्वमा समेत कडा प्रतिस्पर्धा भएपछि उनी पनि चुनावी सहकार्यबारे सोच्न बाध्य देखिन्छन्।
प्रचण्डको सचिवालयले ओलीबाट तालमेलको प्रस्ताव आएको स्वीकार गरेको छ। यद्यपि देशव्यापी गठबन्धनभन्दा केही सीमित क्षेत्रमा सहकार्य हुन सक्ने संकेत मात्र दिइएको छ।
माधव नेपाल र भीम रावलको कडा अस्वीकार
एमालेसँग सहकार्यको प्रस्तावप्रति माधव नेपाल र भीम रावल भने स्पष्ट रूपमा असहमत छन्। उनीहरूको तर्क छ—
जेन–जी आन्दोलनपछि विवादित बनेका ओलीसँग तालमेल गर्दा नेकपाको सीट झन् घट्ने खतरा छ।
माधव नेपाल भन्छन्,
‘ओलीले सार्वजनिक रूपमा माफी मागेपछि मात्रै सोच्न सकिन्छ, यथास्थितिमा तालमेल सम्भव छैन।’
भीम रावलको भनाइ पनि उस्तै छ—
‘यही निर्वाचनमा एमालेसँग सहकार्य गरेर जाने अवस्था छैन।’
राप्रपा पनि पन्छियो
ओलीले राप्रपा अध्यक्ष राजेन्द्र लिङ्देन सँग पनि संवाद गरेको भनिए पनि लिङ्देनले यसपटक कसैसँग तालमेल नगरी एक्लै चुनाव लड्ने घोषणा गरिसकेका छन्। २०७९ मा भएको एमाले–राप्रपा सहकार्य यसपटक दोहोरिने सम्भावना कमजोर देखिएको छ।
‘नयाँ लहर’ ले ओलीलाई घेर्यो
एमालेकै नेताहरूका अनुसार नयाँ पुस्ताको राजनीतिक लहरका कारण ओलीमा हारको डर स्पष्ट देखिन थालेको छ। यही डरका कारण उनी नेकपा र राप्रपासँग सहकार्यका विकल्प खोजिरहेका छन्।
राजनीतिक विश्लेषकहरूका अनुसार शीर्ष नेता हार्ने अवस्थामा पुगेपछि विगतमा जस्तै विवादकै बीच चुनावी तालमेल हुन सक्ने सम्भावना नकार्न सकिँदैन। तर जेन–जी आन्दोलनपछि ओलीसँग खुलेर सहकार्य गर्न दलहरू डराइरहेका छन्।
कांग्रेस एक्लै मैदानमा
कांग्रेस सभापति गगन थापाले प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्ष कुनै पनि तालमेल अस्वीकार गरेका छन्। कांग्रेस नेतृत्वको निष्कर्ष छ—
२०७९ को गठबन्धनले पार्टीलाई घाटा पुगेको थियो, अब आफ्नै तागतमा चुनाव लड्नुपर्छ।
निर्वाचन नजिकिँदै जाँदा राजनीति थप तरल
फागुन २१ को निर्वाचन सार्न नसकिने गरी सरकारले ८० हजार सेना परिचालन गरेपछि राजनीतिक दबाब झन् बढेको छ। मूल नेतृत्व नबदलेका ओली र प्रचण्ड दुवैका लागि यो चुनाव अस्तित्वको लडाइँ जस्तै बनेको छ।
तालमेल हुन्छ कि हुँदैन, स्पष्ट नभए पनि एक कुरा निश्चित देखिन्छ—
यो निर्वाचनमा सबैभन्दा ठूलो परीक्षा एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीकै हुने भएको छ।
