जनकपुर/धनगढी – जनकपुरको तिरहुतिया गाछीमा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) ले उद्घोष सभा गरेको ठ्याक्कै एक महिनापछि बुधबार नेपाली कांग्रेस ले सोही स्थानमा ‘प्रतिज्ञा सभा’ गर्यो।
गत माघ ५ गते जनकपुरमै रास्वपाले चुनावी अभियान सुरु गर्दा वरिष्ठ नेता बालेन शाह ले आफूलाई ‘मधेसी छौरा’ भन्दै मैथिली भाषामा सम्बोधन गरेका थिए। करिब १० मिनेटको त्यो सम्बोधनले मधेसका नागरिकमा छुट्टै उत्साह सिर्जना गरेको आकलन गरियो।
झापा–५ बाट देश दौडाहा
माघ ६ गते केपी शर्मा ओली को निर्वाचन क्षेत्र झापा–५ मा उम्मेदवारी दर्ता गरेपछि बालेन देश दौडाहामा निस्किए। तर जनकपुरमा जस्तै, धनगढीमा पनि उनले लामो भाषण गरेनन्—करिब तीन मिनेटमै सम्बोधन टुंग्याए।
“सुदूरपश्चिमलाई सु–नजिक प्रदेश बनाउनुपर्यो। रास्वपा यहाँ भोट माग्न आएको होइन, काम माग्न आएको हो,” उनले भने। भोट नदिए पनि काम दिन आग्रह गर्ने उनको शैली परम्परागत राजनीतिक भाषणभन्दा फरक देखियो।
उनको छोटो सम्बोधनपछि सभापति रवि लामिछाने ले पनि भाषण छोट्याए। सामान्यतः लामो समय टेलिभिजनमा बोलेर गिनिज बुकमा नाम लेखाएका लामिछाने यसपटक संक्षिप्त देखिए।
पुराना दल र लम्बेतान भाषण
उता, जनकपुरमा कांग्रेसको सभा भने उद्घाटन सत्रमै लामो समय बिताइरहेको थियो। पुराना दलका नेताहरूको लम्बेतान भाषण गर्ने शैलीबारे जनस्तरमै आलोचना हुने गरेको छ।
नेकपा एमाले का अध्यक्ष ओली, शेरबहादुर देउवा बाहेकका कांग्रेस नेताहरू, पुष्पकमल दाहाल प्रचण्ड, माधव कुमार नेपाल, र झलनाथ खनाल जस्ता नेताहरू लामो भाषणका लागि चिनिने नामहरू हुन्।
कार्यकर्ताले दिनभरि समय छुट्याएर भाषण सुन्नुपर्ने बाध्यता पुरानो राजनीतिक संस्कृतिको एक हिस्सा बनेको छ।
पास्कलको भनाइ र राजनीतिक सन्दर्भ
१७औँ शताब्दीका फ्रान्सेली दार्शनिक ब्लेज पास्कल ले भनेका थिए, “मैले यो पत्र लामो लेखेको छु, किनभने छोटो बनाउने समय थिएन।”
छोटो, स्पष्ट र प्रभावकारी रूपमा बोल्न अतिरिक्त तयारी र मेहनत चाहिन्छ भन्ने सन्देश आजको राजनीतिक सन्दर्भमा पनि उत्तिकै सान्दर्भिक देखिन्छ।
नयाँ संकेत?
बालेनले सुरु गरेको छोटो भाषण शैलीलाई कतिपयले ‘काममुखी राजनीति’को संकेतका रूपमा लिएका छन्। यद्यपि, लामो भाषण सधैं अनुपयुक्त हुँदैन—नेताले आफ्ना एजेन्डा र दृष्टिकोण स्पष्ट रूपमा राख्नुपर्छ।
तर चुनावी सभामा घण्टौँ लम्बिने भाषणको संस्कृतिबाट बाहिर निस्कने प्रयास भने मतदाताले सकारात्मक रूपमा लिएको संकेत देखिन्छ।
