काठमाडौं – पूर्वप्रधानमन्त्री तथा नेकपा (एमाले) अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीले ५ फेब्रुअरी २०२६ मा आफ्नो फेसबुक पोस्टमार्फत दैलेखमा १ खर्ब १२ अर्ब घनमिटर मिथेन ग्यास पुष्टि भएको दाबी गरेका छन्।
ओलीले पोस्टमा लेखेका थिए, “सरकारमा हुँदा हामीले दैलेखमा ग्यासको सम्भाव्यता अध्ययन गर्यौं, नमूना परीक्षण सफल भयो, व्यावसायिक उत्पादनको योजना अघि बढाएका थियौँ।” यसले सामाजिक सञ्जालमा निकै चर्चा पाएको थियो।
तर, टेकपाना को अनुसन्धान अनुसार यो दाबी भ्रामक देखिएको छ।
सत्यता के हो?
चिनियाँ सरकारी निकाय चाइना जिओलोजिकल सर्भेले दैलेखको जलजले क्षेत्रमा प्रारम्भिक अन्वेषण गरेको थियो। त्यस प्रतिवेदनले १ खर्ब १२ अर्ब घनमिटर ग्यास हुन सक्ने अनुमान मात्र गरेको थियो।
विस्तृत प्रतिवेदन अनुसार वास्तविक अनुमानित मात्रा ८० अर्ब ७० करोड घनमिटर मात्र हुन सक्ने देखिएको छ।
खानी तथा भूगर्भ विभागका प्रवक्ता धर्मराज खड्काले स्पष्ट पारे, “यो परिमाण अझै अन्तिम रूपमा पुष्टि भइसकेको छैन। व्यावसायिक उत्पादनका लागि थप ड्रिलिङ र परीक्षण आवश्यक छ।”
के अर्थ हुन्छ?
पेट्रोलियम तथा मिथेन ग्यास अन्वेषणमा ‘पुष्टि’ भन्नाले उच्च विश्वासका साथ उत्पादन गर्न सकिने परिमाण जनाउँछ। दैलेखको ग्यास हाल अनुमानित मात्र हो, र यसलाई पुष्टि भइसकेको भन्नु सत्य होइन।
निष्कर्ष:
ओलीको दाबी: भ्रामक
प्रारम्भिक अन्वेषण: अनुमान मात्र
व्यावसायिक उत्पादन: अहिलेसम्म सुरु भएको छैन
यो तथ्यले देखाउँछ कि दैलेखमा ग्यासको सम्भाव्यता अध्ययन भएको कुरा सही भए पनि, प्रारम्भिक अनुमानलाई ‘पुष्टि’ भनेर प्रस्तुत गर्नु सामाजिक सञ्जालमा भ्रम फैलाउने खालको छ।
